Olejek aromatyczny – lek czy placebo
Olejki aromatyczne i ich mieszaniny znane są i stosowane od tysięcy lat. Wielokrotnie podkreślano ich właściwości terapeutyczne. A przez niektórych traktowane były jako panaceum. Pomimo iż w wielu przypadkach potwierdzono skuteczność olejków aromatycznych, medycyna akademicka najchętniej widziałaby je w krainie baśni i mitów.
O róży i olejku różanym w dawnych wiekach mawiano: „Omnia Senatem” – lek na wszystko. Olejek różany jest jednym z najstarszych stosowanych leczniczo olejków, dlatego zwykle omawiając ich terapeutyczne właściwości podaje się go za przykład. Istnieje oczywiście wiele innych, nie mniej cennych olejków, jak lawendowy, miętowy, rozmarynowy, tymiankowy, rumiankowy czy też bardzo modny ostatnio olejek z drzewa herbacianego.
Dla lekarzy właściwości lecznicze olejku różanego pozostają zwykle jedynie podstawą do krytyki. A przecież olejek różany może przynieść ulgę prawie w każdym schorzeniu. Przypisuje mu się bowiem działanie – antydepresyjne, tonizujące, rozkurczowe, żółciopędne, przeciwzapalne, bakteriostatyczne, bakteriobójcze (gronkowce, paciorkowce, pałeczki jelitowe) wirusobójcze (opryszczka, ospa) przeciwpasożytnicze, miejscowo znieczulające, regenerujące skórę i przyspieszające gojenie się ran (przyspiesza odnowę naskórka
).
Co leczy w olejku?
Jak wiadomo, olejki aromatyczne nie są substancjami prostymi. Wręcz przeciwnie, są to wyjątkowo złożone mieszaniny różnych substancji. Opisywany olejek różany łada się z około 550 substancji, z czego 120 do tej pory nie zidentyfikowano.
Ze względu na siłę i skuteczność działania trzy składniki olejku różanego warto wyróżnić. Na przykład fenyloetanol działa silnie przeciwbólowo, porównywany jest nawet ze słabymi preparatami narkotycznymi. Doskonale łagodzi bóle mięśni i skóry, a zwłaszcza dolegliwości psychogenne.
Inny składnik olejku różanego – feranzol – wyjątkowo skutecznie leczy schorzenia skóry, szczególnie postarzałej i zmęczonej. Oprócz tego jest doskonałym dezodorantem. Aldehyd cytralowi, kolejny ważny składnik olejku różanego ma działanie przeciwwirusowe i doskonale likwiduje objawy zakażenia wirusami z grupy opryszczki.
Znając własności terapeutyczne poszczególnych składników olejku, łatwo wytłumaczyć jego skuteczność terapeutyczną. Poza tym, jak wiadomo w mieszaninie działanie pojedynczych substancji zostaje zwielokrotnione.
Nowoczesne badania elektroencefalograficzne, olfaktometria oraz badania krwi wykazują, że olejek różany a zwłaszcza zawarty w nim fenyloetanol, oddziaływuje na przysadkę mózgową, stymulując wydzielanie substancji zwanej encefaliną, która jest endogennym opiatem powodującym euforię i zniesienie bólu.
Z uwagi na szerokie własności terapeutyczne olejku różanego przemysł farmaceutyczny w Europie Zachodniej produkuje bardzo wiele preparatów zawierających w swym składzie alejek różany. Stosowane są one w chorobach skóry, np. uszkodzeniu popromiennym, chorobach wątroby i dróg żółciowych oraz zaburzeniach kardiologicznych. Olejek różany zawierają także niektóre krople do oczu.
Olejek ten nie jest lekiem na wszystkie choroby, ale z powodzeniem stosować go można jako potencjalny lek w wielu schorzeniach.
Idealna zamiana
Czym różni się lek od Placebo? Oczywiście obecnością lub brakiem substancji aktywnej. Placebo musi jednak do złudzenia przypominać lek zarówno smakiem, zapachem, kolorem, jak i kształtem. Osoba biorąca udział w badaniu skuteczności leku vs. Placebo nie może wiedzieć ani w żaden sposób rozpoznać, czy otrzymuje lek czy placebo. Jedyną cechą różniącą grupę różniącą grupę otrzymującą lek od grupy otrzymującej Placebo, są znacznie lepsze rezultaty leczenia.
Bez efektów ubocznych
Medycy nie od dziś wiedzą, że nie tylko leki wykazują działanie terapeutyczne. W dyskusji o stosowaniu placebo podkreśla się aspekt psychologiczny. Jak wynika z badań, w 65% przypadków lekiem nasennym okazywała się dawka czystej wody. Był to lek wyjątkowo tani i u żadnej z badanych osób nie wywołał objawów ubocznych. A wystarczyło tylko, żeby dawanie różniła się niczym od leku, odpowiednio pachniała lekarstwem i była zapisana przez lekarza.
Badanie przeprowadzone przez znanego specjalistę od zapachów wykazało, że wystarczy tylko zmienić zapach jakiejś substancji, np. cieszącego się złą opinią szamponu, by jego sprzedaż wzrosłą wielokrotnie. Po nadaniu szamponowi nowego, atrakcyjnego zapachu klienci twierdzili, że „nowy” szampon lepiej się pieni, dokładniej myje, a włosy po umyciu są bardziej błyszczące.
Liczy się zapach
Olejki aromatyczne, ze względu na swój intensywny zapach, mogą być używane nie tylko jako tzw. Wzmacniacze placebo. W wielu przypadkach traktowane są jako pseudoleki. Konieczne staje się więc ustalenie relacji pomiędzy zasadą placebo i olejkami aromatycznymi. W tym miejscu najłatwiej posłużyć się typowym przykładem dziecka, które bardzo niechętnie akceptuje lek o zapachu olejku z drzewa herbacianego. Jeżeli natomiast do leku dodamy niewielką ilość olejku różanego czy lawendowego, akceptacja, a także działanie leku będą większe.
Testowaniu właściwości olejków aromatycznych służą specjalne podwójnie ślepe próby, prowadzone w warunkach , kiedy pacjenci nie mogą wyczuwać zapachu podawanej im substancji. Dotyczy to jedynie leków przyjmowanych wewnętrznie. Dr Gobel z Uniwersytetu w Kile przeprowadziła badanie porównujące skuteczność paracetamolu i olejku z mięty pieprzowej w leczeniu napięciowych bólów głowy. W porównaniu z grupą placebo u 10% pacjentów objawy ustępowały szybciej po zastosowaniu olejku aromatycznego. Rezultaty w grupie otrzymującej paracetamol były również znacząco lepsze niż w grupie placebo. Nikt nie twierdzi oczywiście, że olejek z mięty pieprzowej jest preparatem skuteczniejszym od paracetamolu, jest on jednak preparatem naturalnym i w przeciwieństwie do paracetamolu całkowicie pozbawionym działań ubocznych.
Lepsza jakość życia
Nie ulega wątpliwości, że bezpieczeństwo terapeutycznego stosowania olejków aromatycznych jest większe niż preparatów farmakologicznych. Nie zawsze przekonani są jednak o tym lekarze. Dla nich olejki aromatyczne nadal kojarzą się z pielęgnacją i zabiegami poprawiającymi nastrój w salonach kosmetycznych i gabinetach odnowy. A przecież lecznicze i uodporniające własności olejków aromatycznych mogą być wykorzystywane synergistycznie z osiągnięciami medycyny klasycznej i w wielu przypadkach zastąpić skomplikowane leczenie i zabiegi aparaturowe.
