Aromaterapia - definicje, nazewnictwo

Aromaterapia jest metodą terapii przy pomocy naturalnych olejków eterycznych prowadzanych do organizmu poprzez drogi oddechowe (wąchanie, wdychanie, inhalacje) i przez skórę (masaż, kąpiel lub kompres). Opiera się na zastosowaniu leczniczych i terapeutycznych właściwości roślin z wykorzystaniem odpowiadających im olejków eterycznych.
Termin aromaterapia jest powszechnie przyjęty w języku polskim. Nieprawidłowe jest często używane określenie „aromatoterapia” ponieważ nawiązuje do słowa „aromat’, który w języku polskim oznacza połączenie zapachu i smaku co w przypadku klasycznej aromaterapii, w której nie stosuje się doustnego podawania olejków eterycznych, nie jest właściwe. Określenie „aromaterapia” jest poprawne językowo, ale ze względu na fakt, że we wszystkich językach europejskich używa się terminu „aromaterapia” taka forma została powszechnie przyjęta.
Olejki eteryczne uzyskuje się z roślin aromatycznych uprawianych we wszystkich częściach świata np. olejek drzewa herbacianego pochodzi z Australii, mięta z USA, olejek różany z Bułgarii i Turcji, z Indii pochodzi olejek jaśminowy. Olejki eteryczne występują we wszystkich częściach roślin - kwiatów, liści, łodyg, żywic, nasion i korzeni a istnieją rośliny, które dostarczają więcej niż jednego olejku, np. pomarańcza zawierająca 3 olejki w skórce owoców, w liściach i w kwiatach przy czym każdy olejek ma unikatowe właściwości.
Wszystkie w różnym stopniu działają przeciwbakteryjnie, odkażająco, przeciwzapalnie a nawet przeciwwirusowo. Właściwe zastosowanie olejków aromaterapeutycznych pobudza układ odpornościowy organizmu, zwiększa odporność na zakażenia, poprawia krążenie, działa przeciwbólowo. Ważnym obszarem zastosowania olejków eterycznych jest oddziaływanie na psychikę człowieka.

Definicje:

Ponieważ w publikacjach na temat aromaterapii często stosuje się szereg innych określeń dotyczących olejków eterycznych i innych substancji zapachowych podajemy poniżej kilka istotnych definicji:
• olejki eteryczne – produkty zapachowe otrzymywane z roślin poprzez destylację z parą wodną lub wyciskanie, bez żadnych procesów chemicznych. Aby uzyskać małą buteleczkę olejku trzeba poddać destylacji wiele kilogramów lub nawet ton dzikich roślin. Na 10 ml olejku zużywa się np. 10 kg cząbru, 3 kg płatków lawendy, 7 kg mirtu,3,5 kg kwitnącego majeranku…. a w przypadku olejku różanego na 1 kg esencji potrzeba 5 000 kg płatków ze świeżo otwartych kwiatów.
• konkrety, absoluty, rezinoidy – produkty zapachowe otrzymywane z roślin przez ekstrakcję różnymi rozpuszczalnikami organicznymi (które są następnie częściowo lub całkowicie odparowywane)
• nalewki, tinktury, wyciągi – produkty (także zapachowe) otrzymywane z roślin metodą zalewania, najczęściej etanolem, lub wodą, używane w formie roztworu.
• substancje zapachowe – naturalne lub syntetyczne związki chemiczne i ich mieszaniny charakteryzujące się specyficznym zapachem.
• substancje aromatyzujące (aromatyczne) -naturalne lub syntetyczne związki chemiczne i ich mieszaniny charakteryzujące się specyficznym zapachem i smakiem.
• kompozycje zapachowe – mieszaniny naturalnych i syntetycznych substancji zapachowych stosowane w perfumerii, kosmetyce i chemii gospodarczej (czasami nazywane olejkami zapachowymi)
• aromaty spożywcze – mieszaniny substancji aromatycznych naturalnych lub naturalnych i syntetycznych stosowane do aromatyzowania artykułów spożywczych
• esencje – aromaty spożywcze w formie roztworów używane do aromatyzowania niektórych artykułów spożywczych (np. ciasta, lody)

W aromaterapii stosuje się wyłącznie naturalne olejki eteryczne (w wyjątkowych przypadkach niektóre absoluty).
Używanie w stosunku do olejków eterycznych określeń “esencje”, esencje aromatyczne”, “aromaty”, “olejki aromatyczne”, “olejki zapachowe” jest błędne i prowadzi do nadużyć przez nieuczciwych dostawców oferujących syntetyczne kompozycje zapachowe lub ich roztwory jako olejki pod nazwami “olejek zapachowy”, “olejek aromatyczny” lub po prostu “Lawenda”, “Róża”, “Sandał” itp.


Ciekawostki aromaterapeutyczne:

Walentynki – święto zakochanych, obchodzone 14 lutego. Nazwa „walentynki” pochodzi od imienia św. Walentego, patrona zakochanych . Tego dnia ludzie wysyłają do ukochanych "walentynki" - wiersz albo wyznanie miłosne. Niekiedy obdarzają się upominkami. W szczególności wiersze wysyłają mężczyźni do kobiet. Współcześnie święto to zyskało bardzo komercyjny charakter. Na terenie Polski Walentynki konkurują o miano tzw. święta zakochanych z miejscowym, rodzimym świętem słowiańskim zwanym potocznie Nocą Kupały lub Sobótką (obchodzonym w okresie przesilenia letniego, w nocy z dnia 21 na 22 czerwca). Do Polski zapożyczone zostało z kultury francuskiej i krajów anglosaskich w latach 90.. The World Book Encyclopedia wyjaśnia: "Dzień Świętego Walentego przypada w święto dwóch różnych męczenników chrześcijańskich o tym imieniu. Jednakże zwyczaje związane z tym dniem (...) prawdopodobnie nawiązują do starożytnego święta rzymskiego zwanego Luperkaliami, obchodzonego 15 lutego. Było to święto ku czci Junony, rzymskiej bogini kobiet i małżeństwa, jak również Pana, boga przyrody" (1973, t.20, s.204; zob. też W.Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury, Warszawa 1985, s.617,hasło "Luperkalia"' oraz Popularną Encyklopedię Hutchinsona, Warszawa 1995, s.735, hasło "Walenty św.").