Podstawy masażu relaksacyjnego
W sprawnym i zdrowym organizmie wszystko jest w stanie równowagi: umysł spokojny, choć czujny, oddech swobodny i lekki, mięśnie silne, lecz rozluźnione, stawy przygotowane do wykorzystania całego zakresu potencjalnego ruchu. Masaż relaksacyjny, w efekcie stan relaksu jaki pomaga uzyskać, może być metodą w walce z fizjologicznym napięciem organizmu, które domaga się rozładowania. Źródeł napięcia jest wiele, ale 2 z nich są najważniejsze. Są to napięcia, których źródłem są lęki i niepokoje oraz napięcia pochodzące z niezaspokojonych potrzeb psychicznym i fizycznych, pobudzających do realizacji określonych zadań życiowych. Przejawia się to szybkim tempem życia, pogonią za karierą, pieniędzmi, a wszystkiemu sprzyja zanieczyszczenie środowiska, hałas, napięte stosunki partnerskie i międzyludzkie. Stąd w grupie wskazań do terapii relaksacyjnych, w tym masażu relaksacyjnego, znajdziemy: podatność na stres i powodowanie w nim dolegliwości oraz zaburzenia metaboliczne (np. krążeniowe, bólowe), przemęczenie, nadpobudliwość i zbyt duże napięcie nerwowe, nerwice typu psychogennego, bolesne miesiączki, bulimię, anoreksję, zaburzenia napięcia mięśnia gładkich oraz szeroką grupę wskazań do wykonywania masażu klasycznego. Masaż relaksacyjny znalazł również zastosowania w kosmetyce i działaniach profilaktycznych.
Reasumując – terapie relaksacyjne są zabiegami mającymi na celu wprowadzenie organizmu w stan odprężenia. Jak każdą inną reakcję organizmu tak również stan relaksu można określić jako zmianę zachodzącą pod wpływem działania bodźców pochodzących z jego wnętrza (medytacja) lub pochodzących z zewnątrz organizmu (jak ma to miejsce w przypadku masażu).
Celem wprowadzenia organizmu w stan rozluźnienia jest adaptacja i walka z ujemnymi czynnikami pochodzenia zewnętrznego i wewnętrznego, oczyszczenie i przywrócenie harmonii umysłu i ciała. Związki zachodzące między umysłem a ciałem, stanowiące przedmiot badań dyscypliny zwanej psychosomatyką, są oczywiste. Przenikają i uzupełniają się wzajemnie, a stany emocjonalne wpływają na reakcje, wygląd, a w domyśle zdrowie ciała i odwrotnie. I na tej podstawie możliwym staje się transfer bodźców (masaż to leczenie bodźcowe) przez ciało – na ciało i psychikę osoby poddanej zabiegom masażu relaksacyjnego.
Zasady wykonywania
Masaż aromaterapeutyczny to zespół opracowań i technik manualnych opartych na zasadach i sposobie wykonywania masażu klasycznego oraz koncepcji krążenia energii życiowej, zaczerpniętych z masażu Chińskiego i Hinduskiego (w tym rękoczynów charakterystycznych dla orientalnych technik masażu). Oprócz klasycznych głaskań, rozcierań, oklepywań i wibracji wykonywane są równe techniki mieszane: głaskanie ugniatające, rozcieranie głaszczące, ugniatanie wałkujące oraz kołysania. W jego skład wchodzą również ruchy bierne wykonywane przez masującego w warunkach odciążenia oraz bierne rozciąganie danych części ciała (głównie mięśni) poddanych zabiegowi. Bardzo często w opracowaniach dotyczących tego rodzaju praktyk mówi się o masażu intuicyjnym. Termin ten to wypadkowa działań opartych na indywidualnym zapotrzebowaniu masowanego na sposób (tempo, siłę) wykonywania poszczególnych technik masażu oraz wiedzy i doświadczenia masażysty. Masaż aromaterapeutyczny wykonuje się na bazie wonnych olejków, które wcześniej odpowiednio przygotowane spełniają podwójną funkcję: służą jako środek poślizgowy i wspomagający masaż. Poślizg ułatwia olejek bazowy, którym najczęściej jest oliwka (nicejska, olej z oliwek, olejek sojowy, słonecznikowy, ze słodkich migdałów, jojoba) mieszana z olejkami eterycznymi. Ilość użytej do masażu oliwki, wzajemne proporcje nie są stałe i zależą od stopnia „ wysuszenia” skóry osoby masowanej i jej oczekiwań. Efekt wspomagający to wynik reakcji organizmu na chemiczne właściwości olejków aromatycznych, które w trakcie masażu zostały wchłonięte przez skórę, dostały się do krwiobiegu wywołując reakcję w obrębie powierzchni masowanej lub całego organizmu. Drugim szlakiem dystrybucji właściwości terapeutycznych olejków jest zmysł powonienia.
Wybór olejków eterycznych
Olejki eteryczne dobieramy i komponujemy uwzględniając cel masażu oraz ich działanie na organizm. Omówienie poszczególnych olejków, miksowania, właściwości i wskazań do ich stosowania przekracza ramy niniejszego artykułu. Pokrótce przedstawmy 6, które znalazły powszechne zastosowanie w gabinetach kosmetycznych i salonach odnowy.
• Olejek różany działa uspokajająco i antydepresyjnie, używany do masażu twarzy wygładza ją, poprawia samopoczucie, stymuluje centralny układ nerwowy. Cyklicznie stosowany, wpływa na regulację cyklu miesiączkowego i zmniejsza krwawienie. Stosuje się go także w dolegliwościach wątroby i oziębłości seksualnej.
• Olejek cyprysowy wykorzystywany jest jako środek wspomagający w leczeniu nadpotliwości, neutralizując jednocześnie nieprzyjemny zapach. Ma również działanie przeciwbólowe rozkurczowe. W kompozycji z olejkiem różanym znakomicie nadaje się do masażu pielęgnacyjnego twarzy.
• Olejek jałowcowy i sandałowy działają antyseptycznie, przeciwbólowo, uspokajająco i moczopędnie. Olejek jałowcowy wspomaga odchudzanie i walkę z cellulitis. Sandałowy wykorzystywany jest także jako środek wspomagający w leczeniu nerwic, bezsenności, trądziku i wyprysków oraz do pielęgnacji suchej, popękanej skóry.
• Olejek kadzidłowcowi oprócz działania antyseptycznego i przeciwzapalnego wykorzystywany jest w łagodzeniu dolegliwości skórnych. Dzięki właściwością tonizującym jest najpopularniejszym preparatem do masażu, stosowanym w celu opóźniania procesów starzenia się skóry, szczególnie w obrębie skóry twarzy i szyi normalizując jej napięcie i trofikę
• Olejek lawendowy działa kojąco, antyseptycznie, bakteriobójczo i przeciwzapalnie. Z tego powodu wykorzystywany jest w leczeniu trądziku, wyprysków, egzem. Lokalnie stosuje się go w celu obniżenia dolegliwości bólowych: menstruacyjnych (brzuch), głowy, reumatycznych i mięśniowych. Ułatwia zasypianie i harmonizuje stan emocjonalny.
Masaż aromaterapeutyczny wykonuje się na całym ciele, rozpoczynamy go od masażu grzbietu i tylnych powierzchni nóg z pośladkami włącznie. Po zmianie pozycji na leżącą tyłem, masaż kontynuowany jest kolejno na przedniej stronie nóg następnie opracowujemy brzuch, klatkę piersiową, ręce, szyję, twarz i głowę.
Właściwie wykonany masaż aromaterapeutyczny, jak każdy, wymaga stworzenia odpowiednich warunków. Pomieszczenie i miejsce wykonywania zabiegu nie może ograniczać osoby masowanej o pracy masującego. Powinno być wcześniej przewietrzone, ale niezbyt wychłodzone. Oświetlenie zaś winno być umiarkowane, rozproszone. Najlepiej, aby masaż odbywał się w odpowiednich warunkach, gdzie nikt nie przeszkadza i nie jest się narażony na nagły dzwonek ( wyłączyć telefony, domofony itp. ), hałas czy czyjeś wejście. Istnieją jednak pewne rodzaje zakłóceń, które mogą sprzyjać relaksowi np.: śpiew ptaków, odgłosy przyrody, muzyka, a nawet daleki szum ulicznego ruchu. Jeśli te lub inne dźwięki nie powodują dyskomfortu, a ich działanie na masowanego jest uspokajające, przez co stymulują proces relaksu, to mogą one stać się częścią masażu. Ta sama uwaga dotyczy kadzidełek, barwy światła. W czasie zabiegu nie powinno się rozmawiać i wykonywać go w pośpiechu. Dlatego wywiad należy przeprowadzić przed zabiegiem i w przybliżeniu podać osobie masowanej jego czas (uwzględniając zebranie wywiadu, masażu i odpoczynek). Przed masażem należy wykonać test pod kątem ewentualnych reakcji alergicznych na dany preparat, tj. wetrzeć krople olejku eterycznego w skórę (np. wewnętrzną stronę przedramienia lub za uchem) i w okresie kilku godzin sprawdzić reakcję. Osoba masowana w czasie zabiegu powinna pozostać całkowicie bierna, rozluźniona a jej oddech spokojny i miarowy. W razie kłopotów (szczególnie przy pierwszych zabiegach) nie należy „ na siłę” wymagać od masowanego zupełnego rozluźnienia. Zabieg można poprzedzić ćwiczeniem napinania i rozluźniania kluczowych grup mięśniowych znajdujących się w polu masażu. Pamiętajmy, że nadmiar skupienia może zniszczyć jakość z wrażeń płynących z masowanych powierzchni. Przed zabiegiem należy ustalić, co i w jaki sposób będzie masowane, uwzględniając pobudliwość skóry na bodźce dotykowe (łaskotki, tolerancja na dotyk twarzy, głowy, stóp) i względy estetyczne. Radzę. Osłonić nie masowane części ciała, ale wcześniej zdjąć biżuterię. Aby móc wpływać na dystrybucję energii osoby masowanej należy normalizować lub dostosować do aktualnych potrzeb energię własną tj. osoby masującej. W tym celu wykonuje się odpowiednie ćwiczenia połączone z procesem autosugestii i wizualizacji. Sposób ich wykonywania zaczerpnięty jest z technik występujących w takich formach ruchowo – koncepcyjnych jak Zen, Chi Kung czy joga i w tego rodzaju pozycjach czytelnik znajdzie ich opis.
Przeciwwskazania
Masaż relaksacyjny jest przeciwwskazany w stanach gorączkowych, chorobach zakaźnych, ostrych stanach zapalnych, chorobach skórnych, krwotokach lub przy zagrożeniu ich pojawienia się, w stanach pourazowych, miażdżycy, niewyrównanych wadach serca, ciąży, nowotworach. Tępo wykonywana poszczególnych technik musi być łagodne i równomierne. Poszczególne ruchy. Poszczególne ruchy – opracowania wykonuje się miękko, z umiarkowaną siłą. Przyjmijmy wygodną pozycję do masażu, w pełni akceptowaną przez osobę masowaną. Najlepiej, gdy jest to pozycja z grupy rozluźniających, lekko ugięte stawy kończyn dolnych (podtrzymywane klinami lub wałkami), ramiona wzdłuż tułowia, głowa na wprost lub na boku.
Masaż aromaterapeutyczny szyi i głowy
Poniżej przedstawiony masaż jest fragmentem masażu kompleksowego. Przygotowanie kompozycji olejków- propozycje:
1. Kompozycja ujędrniająca: 2 krople olejku różanego, 3 kropl olejku kadzidłowego na 10 ml olejku ze słodkich migdałów.
2. Kompozycja kosmetyczna I: 3 krople olejku różanego, 3 krople olejku cyprysowego na 10 ml olejku ze słodkich migdałów lub słonecznikowego .
3. Kompozycja kosmetyczna II: 2 krople olejku sandałowego, 2 krople olejku lawendowego, 1 kropla jałowcowego na 10 ml olejku słonecznikowego.
Podczas jego wykonywania należy uważać, aby olejek nie dostał się do oczu, a skóra głowy masowana była już „suchymi” dłońmi. Dlatego nie przesadzajmy z ilością olejku podczas jego rozprowadzania na dłoniach a następnie powierzchni masowanej. Warto pamiętać też, że osoba masująca staje za osobą masowaną.
1. Głaskania:
• Dekoltu i szyi poprzecznie ułożonymi rękami od okolicy podobojczykowej, w następnych pasmach przesuwając się w kierunku obojczyka i na drugą stronę głaszczemy je w kierunku obrysów żuchwy.
• Wstępująco-zstępujące: ruch jest wykonywany jednocześnie obiema rękami, rozpoczynamy masaż na wysokości mostka kierując się w górę do brody, następnie ruchem w dół po bocznych powierzchniach, a kończymy w dołach nadobojczykowyh.
• Karku poprzecznie ułożonymi rękami, ręce są ułożone po obu stronach szyi ruchem wstępującym, równocześnie głaszczemy kark od jego podstawy w kierunku potylicy.
2. Rozcieńczenia spiralne:
• Dekoltu i szyi poprzecznie ułożonymi rękami (pasma i kierunek jak w głaskaniach)
• Poprzeczne potylicy: wykonujemy palcami 2-4 oburącz równocześnie masując po obu stronach – od podstawy potylicy poziomo w kierunku wyrostków sutkowych
3. Kołysanie głowy: podchwytem oburącz palce 2-4 po obu stronach na potylicy, kciuki odwiedzione, ustawione nad uszami, nieznacznie unosimy głowę i obracamy w prawo i lewo.
4. Rozciąganie szyi: dłonie ustawione podobnie jak wyżej. Niżej palce trzymamy na potylicy, kciuki obejmują żuchwę, delikatnie rozciągamy szyję w osi długiej, technika ta jest przeciwwskazana w niestabilności odcinka szyjnego.
5. Głaskania:
• Policzków w trzech pasmach :oburącz jednocześnie palcami 2-4 od środka wargi dolnej, górnej i okolic podstawy nosa do bliższej części łuku jarzmowego.
• Nosa i brwi: ruch rozpoczynamy na podstawie nosa i wykonujemy dwoma palcami (2 i 3) w dwóch pasmach po grzbiecie nosa i po brwiach w stronę skroni.
• Eliptyczne czoła, rozpoczynamy od linii środkowej, jednocześnie poruszając się w kierunku skroni w liniach zbliżonych do elipsy, prawa ręka po prawej, lewa po lewej części czoła
• „Ósemka” dookoła oczu, dwoma palcami jednej ręki kreślimy poprzeczną ósemkę rozpoczynając od przestrzeni pomiędzy brwiami, pod oko po obrzeżach oczodołu, do góry po brwi do punktu wyjścia, następnie przechodzimy pod drugie oko i postępujemy analogicznie.
6. Rozcierania:
• Policzków w trzech pasmach (pasma i kierunek jak w głaskaniach)
• Nosa i brwi (pasma i kierunek jak w głaskaniach)
• Eliptyczne czoła (pasma i kierunek jak w głaskaniach)
• Skroni, wykonujemy palcami 2-4 poprzecznie przemieszczając się od kącików oczu do skroni (oburącz prawa ręka po prawej, lewa po lewej)
7. Ugniatania:
• Rozcierające żuchwy, po obu stronach ugniatamy kciukiem i ugiętym palcem wskazującym jednocześnie delikatnie rozcierając
• Rozcierające brwi, chwyt j.w.
8. Oklepywania paliczkowe („pianista”) – opuszkami palców delikatnie oklepać szyję, policzki, okolice oczu, czoło i skronie
9. Głaskania głowy, dwoma rękami jednocześnie głaszczemy od szczytu głowy, po jej bokach przez uszy i na wały mięśni karku.
10. Rozcierania głowy opuszkami palców obu rąk, miejsce w miejsce na całej dostępnej owłosionej części głowy
11. Rozcierania wyciskające małżowin usznych, kciukiem i ugiętym wskazicielem od płatka ucha w górę, równocześnie po obu stronach.
12. Ponownie wykonujemy głaskania szyi, policzków i czoła
13. „kojenie” – odrywamy ręce, rozcieramy intensywnie dłonie i układamy je całą powierzchnią tak, aby ręka prawa przykryła prawą część twarzy, lewa lewą, środek dłoni znajduje się na wysokości oczu. Odczekać kilka sekund.
Po masażu zaleca się odpoczynek od 5 do 15 minut.
